Anessa Džinić

Institucionalizacija monetarne politike EU

Institucionalizacija monetarne politike EU
Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

Evropska centralna banka (ECB) je finansijsko tijelo EU koje je na osnovu Ugovora o Evropskoj uniji (1992./1993.) osnovano 30. juna 1998. godine. ECB operativno je počela djelovati uporedo s uvođenjem treće faze monetarne unije, 1. januara 1999. godine, odnosno s uvođenjem eura kao zajedničke valute. Osnovni zadaci ECB su: kreiranje i provođenje zajedničke monetarne politike, upravljanje platnim prometom EU, upravljanje deviznim rezervama država članica, te održavanje stabilnosti cijena na unutrašnjem tržištu, što uključuje osiguravanje ograničenja porasta potršačkih cijena ispod 2% te utvrđivanje kamatnih stopa u cijeloj eurozoni.

 

ECB radi s Evropskim sistemom centralnih banaka (ESB) koji obuhvata sve država članice EU. Međutim, samo 16 od 27 država članica su do sada usvojile euro i one čine eurozonu, a njihove banke zajedno s ECB čine Eurosistem. ECB je u svom radu potpuno nezavisno tijelo od ostalih institucija i tijela EU, te država članica. Njena monetarna politika je obavezujuća za sve banke država članica i u slučaju njenog narušavanja predviđene su i novčane kazne. ECB ima ekskluzivno pravo na odobravanje banknota zajedničke valute (eura), emisije zajedničkog novca i vođenje međunarodnih pregovora o monetarnim pitanjima. Sporazumi i drugi pravni akti koje ECB prihvati ili odobri obavezujći su za sve države članice. Bankom upravlja Vijeće guvernera, Upravno vijeće i Generalno vijeće. Predsjednik ECB-a je Mario Draghi. Ugovorom iz Lisabona (2007./2009. godine) predviđeno je da ECB dobije status institucije EU. Sjedište banke je u Frankfurtu.

 

Predstavnici Centralne banke Bosne i Hercegovine (CBBiH)  redovno učestvuju u ekonomskom dijalogu BiH sa Evropskom komisijom, Pododboru za ekonomska i finansijska pitanja i statistiku i sektorskim sastancima monitoringa reformskog procesa (RPM). U procesu konvergencije ka standardima EU i pripremama za ulazak u Evropski sistem centralnih banaka (ESCB) a zatim i u punopravno članstvo u Ekonomsko-monetarnoj uniji (EMU), CBBiH nadzire monetarnu stabilnost uz dosljedno njegovanje principa nezavisnosti i politike transparentnosti.  Centralna banka Bosne i Hercegovine

 

 

Evropska investiciona banka je finansijsko tijelo EU koje je osnovano 1958. godine Ugovorom o Evropskoj ekonomskoj zajednici (1957./1958. godine). Riječ je o neprofitnom i autonomnom tijelu, a njegovi dioničari su države članice EU. EIB ne stiče novac štednjom ili tekućim računima niti koristi sredstva iz budžeta EU nego se finansira pozajmicama na finansijskim tržištima i doprinosima država članica. Države članice zajednički joj osiguravaju kapital, pri čemu doprinosi svake države odražavaju njenu ekonomsku „težinu“ unutar Unije. Zadatak EIB je da doprinese ekonomskoj, socijalnoj i teritorijalnoj koheziji kroz podsticanje uravnoteženog razvoja EU. Ona investira u projekte koji promovišu ciljeve EU i u projekte od javnog interesa za koje bi se inače teško došlo do novca ili bi se morao pozajmljivati po većoj cijeni (npr. u sektorima transporta, telekomunikacija, energije, vode, obrazovanja …), a od 2000. godine investira i u mala i srednja preduzeća.

 

 

 

Budućnost monetarnog sistema dovedena je u pitanje nakon ekonomske krize 2008. godine. Neograničena pohlepa za što većim profitima, želja da se zarade milionske provizije, sklonost da se preduzimaju sve rizičnija i unosnija ulaganja. Prvorazredni (prime) hipotekarni krediti su se odobravali povjeriocima koji su bili kreditno sposobni da otplate uzete kredite i drugorazredni (sub-prime) hipotekarni krediti koji su se odobravali onima koji nisu bili u mogućnosti da otplate uzete kredite. Takva vrsta poslovanja banaka prevazilazi granice pravnog i regulatornog okvira. Međutim, problem je nastao onog momenta kada veliki broj povjerilaca nije bio u mogućnosti da otplaćuje kredit. Evropska dužnička kriza pratila je finansijsku krizu u SAD-u sa zaostatkom od godinu i po dana. Kolaps “Lehman Brothers-a” u septembru 2008. godine označio je prenošenje globalne finansijske krize na evropsko tržište.

 

 

Globalna finansijska kriza koja je zahvatila cijeli svijet još uvijek traje. Neizvjesna je dužina trajanja i još uvijek nisu poznate sve posljedice. Ključne ekonomske i finansijske paradigme koje su preovladavale prije krize su: smanjena nestabilnost makroekonomskog sistema, održivi ekonomski rast, dinamičnost cijena nekretnina, rast profitabilnosti finansijskog sektora. Kao osnovni uzroci nastanka krize ističu se nekvalitetna regulativa i nadzor finansijskih institucija. Ključna reakcija na krizu bile su mjere podrške finansijskom sektoru. EU je preduzela mjere kriznog menadžmenta i sistemske mjere. ECB je reagovala na krizu smanjenjem ključne kamatne stopa, kao i uvođenjem paketa nestandardnih mjera u okviru ,,Programa pojačane kreditne podrške’’ i ,,Programa tržišta hartija od vrijednosti’’.

 

 

U kontekstu globalnih finansijskih previranja, očuvanje stabilnosti monetarnog sistema je od ključnog značaja. Jaka, stabilna i nezavisna centralna banka doprinosi makroekonomskoj stabilnosti i cjelokupnoj boljoj pripremljenosti zemlje za proces evropskih integracija.  Centralna banka Bosne i Hercegovine

 

bosnia.alrasub.com

Share This Post

Google1

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *